Overblog Follow this blog
Edit post Administration Create my blog

PantaInfo

L'emission d'actualitat setmaniera de Ràdio Nissa Pantai http://nissapantai.com


PantaInfo n°13 - 30 d'abriu dau 2012

Posted by Pantainfo : infos de l'emission d'actualitats setmanieras sus ràdio nissapantai.com on April 30 2012, 13:06pm

PantaInfo n°13 - 30 d'abriu dau 2012

PantaInfò, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc

30 d'abriu dau 2012

PAíS NISSART E ALPENC

1/ Actualitat política :

Crestian Estròsi a estimat divèndres passat que lu prepaus de Lioneu Luca sus Francés Hollande e sus la sieu frema Valeria Trierweiler, sobrenomada « Valeria Rottweiler », non èron convenents. Pura, au contrari de Nicòla Sarkozy, lo cònsol de Nissa non a clarament condamnat aqueli declaracions dau deputat de la Drecha Populària. « Lioneu Luca a una personalitat qu’es pas la mieua. Lu mots qu’a prononçats non correspoàndon à l’estat d’esperit qu’es lo mieu. Non mi doni jamai à d’atacs personals. Tocar lu membres d’una familha non es convenent » a declarat Crestian Estrosi, qu’avia preferat de non s’exprimir sus dau subjèct. Mentre que la campanha s’es totplen reguinhada estu darriers jorns, Crestian Estrosi a sobretot insistit sus li críticas venent da la senèca, faguent referença notantament au parangon entra Sarkozy e Pétain. En una campanha que sembla mai que mai à de garrolhas d’escolans entra doi partits jacobins au servici de la finança mondiala, lo pòble sembla ben èstre lo solet grand perdent.

2/ Actualitat economica e sociala :

L’aeropoart de Nissa conoisse un principi d’annada relativament timorós embé un tràfegue estimat à +1,3% en cumulacion fins à març d’aquesta annada. En lo 2012, li son 59 companhias e 104 destinacions dirècti, es à dire qu’es parier que mentre la sason d’estiu dau 2011. Maugrat un principi d’annada pron estable, li perspectivas de creissament dau tràfegue sus l’annada dau 2012 son totjorn optimisti : +5,5% se comptam sus l’installacion dei basas Air France e EasyJet per desvolopar aquesto tràfegue.

3/ Actualitat curturala :

'Sta setmana comença lo tradicional Festin dei Mais en lu jardins dei Arenas d’en Cimier. Aquesta manifestacion curturala si debanerà fins au 20 de mai. La dubertura si farà lo promier de mai à 11 oras e mièja emé de dansas, de cants ensin que lo Teatre dei Marionetas. Ai quatre oras dau predinar si juguerà da la tropa de la Chorma Nissarda la novèla pèça de teatre Lo Pichin Prince, adaptada en nissart per lo promier còup. De cinc oras à 7 oras dau predinar, li seran lu tradicionals baletis. Coma à cada an, li seran finda un molon de bancs divèrs dont si venderà tota mena d’especialitats culinari saladi ò sucradi, de que lu abituals pans banhats e sòcas que s’alassam jamai. Li associacions curturali coma Lo Sorgentin, Nissart per Totjorn e lo Centre Curtural Occitan, seran naturalament presenti e tendran de bancs dont si porrà crompar de libres, revistas e discs nissarts ensin que de sovenirs.

A-n-aquesto prepau podèm notar la regretabla engana de Roger Rocca quora declara en lo Nissa Matin que lu festins dei Mais « si menàvon à l’entorn d’un aubre central, que tira la sieu inspiracion directament de l’aubre de la libertat, simbòlo de la Revolucion Francesa qu’eritjavam en l’arrier-temps sus li plaças e esquares dei quartiers nissarts. » Per rapèl istoric, aquelu festins existèron ja dau temps dei Romans : si celebrava à Nissa la prima, lo renovelament de la natura, en plantant dins un grand temple un « mai », nom d’un grand pin abatut en la forèst. Au fiu dei sècolos, la costuma venguèt de « virar lo mai » : si dansava à l’entorn dei mais drissats en lu luècs simbolics d’en Vila Vièlha, en manjant d’especialitats, en jugant au pilo ò au vito e en elegent una « Regina dei Mais ». Tot aquò a doncas ren da vèire emé lu eveniments sanguinós ligats à la Revolucion Francesa e à l’ocupacion de la Contea dai sordats de la República francesa que cometèron de numerós chaples e crimis de guèrra e que la populacion detestava naturalament. En mai d’aquò, mentre l’ocupacion francesa, lu aubres de la Libertat que simbolisèron la Revolucion jacobina, siguèron sistematicament arrancats e cremats, à tau ponch que li autoritats d’ocupacion militària lu deuguèron faire gardar. Aüra, lo festin si debana tornamai en lo mitan dei oliviers centenaris dei Jardins dei Arènas d’en Cimier, bastits sus dei roïnas de l’anciana ciutat romana de Cemenelum. Aquò en signe de retorn ai originas dau Festin dei Mais.

OCCITÀNIA

1/ Actualitat política :

Lo moviment ciutadan occitanista País Nòstre escriu sus la sieu pàgina web que l'evolucion de la situacion de la decentralisacion e dei enjuècs vitaus de la presidenciala francesa es pas estada ben mesurada. Tot cen qu'èra ganhat despí mai de 20 ans es estat possible gràcia à la decentralisacion meme s’es estada foarça deble. Es gràcia au sosten dei collectivitats qu'an recuperat de marjas de manòbra (de budgets) foara dei sieu obligacions d'accion (dichi competenças), que li associacions occitani an poscut ganhar de mesos timidets mas indispensables. Aquò va finda per l'ensenhament au contre de cen que pensa una majoritat dau moviment d'òc : li es d'ensenhament (e encara pas gaire) dins li regions que li collectivitats, regions mai que mai, an una accion per l'occitan, e pas en fonccion de l'usatge de la lenga, lu contra-exemples d'Auvernhe e Lemosin son significatius. Aquò si verifica per li autri lengas regionali, es l'engatjament dei collectivitats que fa bolegar l'Estat. L'enjuèc promier d'aquela eleccion, emai davant la question de la lèi, es ben la decentralisacion qu'es aüra liquidada embé li dispausicions de l'actual president. Aquò's pas de credenças mas de certitudas, es ja la lèi. Aüra li Regions an minga mestrisa dei sieu ressorças. Per mai de 95% es d'argent balhat da l'Estat que decide solet dei talhas. Finda li regions son à perdre la competença generala e gardar solament li obligacions (competenças) es à dire èstre solament d'executants dei directivas de l'Estat. Enfin, se li regions gàrdon una possibilitat teorica d'accion dins lo domèni de la curtura, serà sensa minga mesos. E es parier per lu departiments. Doncas lu budgets curtura son condamnats e aquí sabèm d'experiença que l'occitan que li es deble serà lo promier tocat. Sensa la decentralisacion li accions actuali occitani non seríon estadi possibli. Auriavam solament d'organismes coma lu CREO ò FELCO qu'an minga mesos d'accion ò lu cèucles de l'IEO. Mentre mai de 30 ans, l'occitanisme es estat organisat coma d'associacions de petancaires. L'enjuèc es de non li tornar. Demai la decentralisacion es per una brava part filha de l'occitanisme dei annadas 70. La decentralisacion es pas de decoracion mas de democràcia, qu'aquesta es de donar mai de poder au ciutadan dins l'accion pública. Aüra li collectivitats regions e departiments son d’enganas democràtiqui : fan crèire que li a de política, es à dire de causida, alora qu’es pas mai que d'execucions dei directivas d'Estat. Es un grand replec democràtico e una engana, lu presidents si tròvon èstre de directors d'administracion.

2/ Actualitat economica e sociala :

Enèrgia, ecologia e environament son estats denembrats dai votacions presidenciali dau 2012. Lo mensual Science&Vie nen recòrda à la realitat, rapelant la crisi qu’es à venir en causa dei futuri penurias de petròli e autri matieras promieri. Pròpi la penuria de petròli encoratja l’independentisme escossés : mai cara serà la ressorça, milhori seran li finanças dau novèl Estat escossés. La penuria farà puar lu prètz e doncas forcerà de cambiar de sistema de desplaçament, sistema que serà econòme en enèrgia, e doncas si pauerà largament la relocalisacion dei produccions agricòli, doncas l’existença de tèrras agricòli de granda qualitat près dei mercats de consomacion, dei urbanitats, se lu sistemas urbanistics installats per lo productivisme comerciau an pas l’idèa d’emplegar li tèrras agriocòli per la manipulacion economica e financiera. E se lo petròli es lo coar de l’actualitat, li es finda dins lo dorsier mantuni autri penurias que son da prevèire. Doncas si paua clarament la question dau productivisme mé li técnicas actuali, sobretot se laissam lo sistema político actual gerir França tau que lo centralisme l’a installat fins aüra. Lo problema dei novèli linhas TGV n’en son un exemple típico.

3/ Actualitat curturala :

Un pichin libret publicat da la Fondacion Joan Jaurés en genoier passat, parla d’en finir emé l’excepcion francesa en matiera de lengas regionali. La sieu presentacion indica que « li lengas regionali an pas, en França, d’existença oficiala e son au milhor toleradi dau bot dei labras, au pèjor combatudi. Anacròniqui e reaccionari, li lengas regionali ? Segond li nòrmas internacionali sus de la question, lo son pas tant que la posicion francesa au sieu regard ! » Ensin, lu autors dau libre denónçon l’injustícia que li es facha e apèlon à la fin dau mesprés e de la discriminacion. Lo libre comença emé una citacion de Joan Jaurés sus lo respect dei diferenti curturas de toi lu pòbles, e s’organisa en tres parts. La promiera parla de cinc sècolos de discriminacion entra indiferença, mesprés e ostilitat. La segonda trata dei lengas regionali à l’usatge en analisant la sieu situacion en li domanis de l’ensenhament, dei mèdias, de la curtura, dei servicis públicos e de la justícia. Enfin, la darriera part estudia à quau ponch lo refut de França de reconóisser l’expression de la diversitat curturala e linguística sus lo sieu pròpre soal contribua à l’isolar sus la scèna europea e internacionala.

INTERNACIONAL

1/ França

Lo dissabta 28 d’abriu passat, un article de Mediapart evòca l’informacion que lo regime de Moamar Kadafí auria ben decidit de finançar la campanha de Nicolas Sarkozy en lo 2007. Mediapart a trobat un document oficial libian que lo pròva. Aquesta nòta, que vèn dei servicis secrets, es estada redijada mai de cinc ans fa. Aquesto document, ensin que d’autres, a escapat à la destruccion de l’ofensiva militària occidentala. D’ancians auts responsables dau país, que demoàron encuèi en la clandestinitat, an acceptat de la comunicar à Mediapart. Fach averat ò manipulacion política ? La nòta, firmada da Mossa Kossa, l’ancian cap dei servicis d'entresenhas exteriors de Libia, precisa que despí lo 2006, lo regime libian avia causit « d’apontelar la campanhia electorala » de Nicolas Sarkozy ai votacions presidenciali dau 2007, emé una ajuda de 50 millions d’euros. Un acòrdi sus la soma da versar seria ja estat validat quaucu mes fa da Brice Hortefeux, en presença de l’òme d’afaire Ziad Taquiedine, qu’a introduch Nicolas Sarkozy e Glaudo Guéant.

2/ Euròpa

Li maions d'edicion de Catalonha an totjorn augut un interés notable à publicar d'òbras occitani reviradi en catalan. S'agisse d'una tradicion foarça anciana : Frederic Mistral publiquèt « Mirèlha » en lo 1859 e cinc ans après, en lo 1864, aqueu libre èra ja publicat en catalan. Mas esti darrièri annadas, assistèm à-n-una cèrta eclosion dei edicions de literatura occitana, fach que demoastra que li es un cèrt interés da la part dau public legèire de Catalonha per la literatura facha en Occitània. La maion d'edicion Galerada es aquela qu'a publicat recentament lo mai de libres occitans. La darriera òbra qu'a publicada es « La gitanada » de Josèp d’Arbaud (« La caraco » en version originala) e la precedenta, dau meme autor, foguèt « La bèstia dau Vacarès ». Cau remarcar que Galerada a publicat finda, en doi volums, lo « Vèrd paradís » de Max Roqueta, que còmpton à la fin, li versions originali en lenga occitana. Lu doi libres son estats revirats magistralament da Jaume Figueras e perméton au public catalan de conóisser un dei grands escrivèires occitans. A-n-aquesto subjèct, l’escrivan e crítico literari rosselhonés Joan Daniel Bezsonoff afirmèt en lo jornal espanhòu El País que “aüra toi lu Catalans porran percórrer aqueu monde perdut, una Mequinensa occitana assassinada dau jacobinisme e l’autoaversion pròpi dei Occitans. » Segond Joan Maluquer, director de Galerada, « maugrat que li sigue una predisposicion naturala dei Catalans devèrs la lenga e la literatura occitani, la noastra motivacion es estrictament literària. » Maugrat que l’editor admete que la respoasta dau public catalan « es encara modèsta », es ben convinct que lo sieu travalh « donerà fruch à long tèrme » gràcia à-n-una « boana recepcion da la crítica e dai legèires fidèls. » Es per aquò que Maluquer anonça que la sieu entrepresa a previst de publicar mai d'obratges d’autors occitans, notantament de Bernat Manciet, de Robèrt Lafont, de Joan Bodon e d'Ives Roqueta. Dau sieu costat, la pichina maion d'edicion Adesiara publiquèt l’an passat lu famós « Contes de Provença » de Josèp Romanilha, qu'obtenguèron finda de críticas literari reconoissenti en lu mèdias catalans. Aqueu recuèlh de contes es estat revirat da Manèu Zabala, e permete de plus ben conóisser un autor, considerat poèta da d’unu, qu'escriuguèt finda una pròsa foarça interessanta. Pauc de monde sàbon, encara au jorn d'encuèi, que Romanilha foguèt lo descurbèire de Frederic Mistral e la persona que l'encoratgèt à escriure. Maugrat aquesta produccion notabla, lo traductor Jaume Figueras es prudent e considèra que tra lu Catalans « la conoissença de la tradicion literària occitana contemporanea es infima » e que li demoara encara totplen d’autors da descurbir.

3/ Monde

Lo president polinesian Oscar Temaru a aprofichat de la campanha presidenciala en França per far un noveu pas dins la sieu estrategia independentista : demanda lo sosten dei ciutadans per reïnscriure Polinesia sus la tièra de l'ONU de territòris non descolonisats. Lo cap polinesian fixa lu uèlhs sus lo precedent de la Nòva Caledònia. Segond un correspondent d'AFP, Temaru faguèt virar la setmana passada una letra tra la populacion polinesiana per demandar lo sosten à la lucha política per l'autodeterminacion. Dins la letra, Temaru apondia qu'anerà à la seduda de l'ONU a New York per provar d'obtenir que la Polinesia Francesa torne èstre marcada sus la tièra dei territòris non autonòms de descolonisar. Segond la Resolucion 1514 de l'Assemblada Generala dei Nacions Unidi, lu territòris que son pas encara descolonisats an lo drech à l'autodeterminacion. Aquò porria dubrir la poarta a-n-un referendum per agantar l'independença ò una autonomia foarça avançada. En lo 1947, França decidèt de retirar la Polinesia Francesa de la tièra de l'ONU perqué oficialament, faía 65 ans que lo territòri oceànico èra plus una colonia. Un autre territòri oceànico contrarotlat da l'Estat francés, la Nòva Caledònia, foguèt finda estrach de la tièra de l'ONU en lo 1947. Mas la pression dei independentistas canacs obtenguèt que l'ONU acceptèsse de reïnscriure lo territòri sus la tièra en lo 1986. Entra lu 2014 e 2018, la Nòva Caledònia dèu celebrar un referendum sus l'independença dau país.

ESPOART

Diménegue passat, l’OGC Nissa s’es inclinada per 2-0 à Valenciennes. Lu aiglons an jugat à dètz contra onze despí l’exclusion d’Anin à la dotzena minuta e an encassat lo promier goal 20 minutas plus tardi. Gràcia ai derotas dei autres concurrents dirècts au manten (Sochaux, Brest, Aiacco e Dijon), Nissa rèsta 14-en dau classament à quatre ponchs dau promier relegable. Mas rèston encara quatre rescòntre dificils emé d’adversaris superiors : Lille, Evian, Tolosa e Lion…

Dau sieu costat, l’equipa dei joves de l’OGC Nissa a remportat dissabta passat la Copa Gambardella en batent per 2-1 lu joves de l’AS Sant-Esteve. Tiram una granda capelada ai joves aiglons talentuós que represènton l’avenir dau Gim per li annadas que vènon.

METÈO

Lo temps serà pluviós per tota la setmana, emé de possibli escandalhadas de soleu à comptar de dimècres. Li temperaturas pueran progressivament per agantar 20 grados lo dissabta que vèn. De nuèch, resteran establi à 8-9 grados.

Comment on this post

Blog archives

We are social!

Recent posts