Overblog Follow this blog
Edit post Administration Create my blog

PantaInfo

L'emission d'actualitat setmaniera de Ràdio Nissa Pantai http://nissapantai.com


PantaInfo n°25 - 10 de decembre dau 2012

Posted by Pantainfo : infos de l'emission d'actualitats setmanieras sus ràdio nissapantai.com on December 10 2012, 02:19am

PantaInfo n°25 - 10 de decembre dau 2012

PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc

10 de decembre dau 2012

PAGINA ESPECIALA MANIFESTACIONS CONTRA LA LINHA LGV LION-TURIN ENSIN QUE L’AEROPOART NOASTRA-DAMA DEI LANDAS

Despí de mes, la lucha s'intensifica en Bretanha coma en Piemont e Savòia contra de projèctes de construccions que fan pas l'unanimitat dau ponch de vist de la rentabilitat e de l'interés de taus obratges. Mas mai que tot, son sobretot li consequenças ecologiqui d'aquelu projèctes que provòcon de moviments de protestacion tra li populacions locali, que van creissents. En Piemont e Savòia, es lo projècte de linha LGV Lion-Turin qu'es contestat despí longtemps. Ensin, diluns lo 3 de decembre passat, si debanèt à Lion una manifestacion dei militants dau moviment No-TAV, venguts d'en Piemont, Savòia e França tota, à l'escadença d'un rescòntre oficial entra lo president francés François Hollande e lo promier ministre italian Mario Monti. Lu doi caps d'estat devíon pilhar una decision tocant la construccion d'aquela linha. La manifestacion, qu’avia per tècola de protestar contra la linha Lion-Turin mas finda per marcar la sieu solidaritat emé lu oposants à l’aeropoart de Noastra-Dama dei Landas ensin qu’à l’estadi OL Land de Décines, si debanèt d’un biais totalament pacific, maugrat li numeroï provocacions dei gendarmas francés. En efèct, à la fin de la manifestacion, li autoritats militari de l’Estat Francés an menat totplen d’accions e temptativas de repressions, coma l’enceuclament de la plaça emé de barricadas au principi de cada carriera. Mentre d’oras e d’oras si succedèron li negociacions embé la prefectura e lu gendarmas qu’auríon usat de vexacions per defugir de far sortir lu manifestants. Lo dispositiu de la gendarmaria èra important : un elicoptèr mentre tota la manifestacion, un canon à aiga, 1.500 militaris per solament 1.000 manifestants. Numerós son aquelu qu’an pas poscut venir à la manifestacion perqué d’unu siguèron arrestats en lo fra-temps, denant de li arribar, d’autres coma lu militants d’Itàlia, siguèron retardats en causa d’un contraròtle de mai de quatre oras.

La gestion de la manifestacion dai autoritats de l’Estat Francés s’aparenta à la tàctica de la « preson à ceu dubert », una tàctica ja experimentada da la polícia à Lion e que si marca dins un vuèi jurídico vist que s’agisse de « contenir de manifestants dins una zòna segurisada ». Aquò non si considera coma una « garda-à-vista » collectiva e non li a alora da besonh de l’acòrdi dau parquet. Lu mèdias francés an defugit la zòna forabandida e si son acontentats de parlar d’un centenau de manifestants opauats à la linha LGV Lion-Turin. A costat de l’indiferença dei mèdias e associacions dei drech de l’òme davant lo sòrt dei manifestants No-TAV, lo siti d’informacion Rue 89 si rejoïssia meme en escrivent que « un miliers d’opauants de que lu celèbres No-TAV italians, mancàvon la sieu manifestacion, circonscrichs tot lo predinar sus d’una pichina plaça dau 6-en arrondiment. »

Fins finala, après lo som franco-italian de Lion, Bruxelles metèt en garda París e Roma, li demandant de tornar vèire li sieu posicions sus la linha Lion-Turin après de demandas de restriccions budgetari per sostenir l’agricultura. Alora que François Hollande e Mario Monti si mostrèron optimistas à l’issuda dau som en evocant una grana convergença de ponchs de vist per relançar lo traucament dau tunnel transaupenc, Bruxelles ramentèt que lo sosten financier au projècte non èra aquist. La Comission Europea porria assegurar un co-finançament de 40% venent dau budget europeu, mas aquò depende dau sosten dei dirigents francés e italians per lo « Connecting Europe Facility », un fond foarça important per lo periòdo 2014-2020 per finançar li infrastructuras clau en Euròpa. Mas l’envolopa es estada diminuïda de 9 miliards d’euros au fiu dei projècts, notantament dau França e Itàlia, que reclamèron l’afectacion d’una part dei fonds à l’envolopa destinada à finançar li ajudas directi à l’agricultura, que lu doi país n’en son lu principals beneficiaris.

En Bretanha, lo projècte de l'Aeropoart Internional dau Grand Oèst, que voàlon bastir dins la municipalitat bretona de Kernitron-al-Lann (Noastra-Dama-dei-Landas), es vengut un subjècte conflictual político important per lo govèrn francés. La setmana passada, la polícia intrèt dins l’airal qu’ocuperia l’aeropoart, dont despí quaucu mes s’èra creat un campament embé de volontaris per empedir lo començament dei òbras. Lu gendarmas s’afrontèron ai acampats e estrosselèron li installacions, en desencadenant una crisi política qu’a afectat lo Partit Socialista francés e lo govèrn de senèca. De concentracions e de manifestacions contra lo projècte si son debanadi mentre la dimenjada per tot l’Estat francés, e foarça volontaris son a rebastir li cabanas dins lo bòsc afectat. Divendres, davant la pression mai que mai dau moviment ecologista, lo promier ministre francés Jean-Marc Ayrault anonçèt la creacion d’una comission de dialògo entra li autoritats e aquelu que si son acampats dins lo bòsc dont si vòu bastir lo nòu aeropoart. Pura, la comission es estada reçaupuda embé pauc d’entosiasme dai gropes que s’opàuon au projècte, perqué considèron que s’agisse d’una operacion per lavar l’image de l’operacion policiera. Tra lu oposants au projècte, li a un grope d'elegits que méton en question lo besonh d’aquel aeropoart, lo partit Euròpa Ecologia-Lu Verds — que sosten lo govèrn de senèca e fa part de la majoritat que govèrna Bretanha —, de gropes nacionalistas bretons e una associacion de païsans e d'elevaires afectats per lo projècte. Au delà dei manifestacions, li son de grafitis contra l’aeropoart sus lu barris dei sètis dau PS per tot l’estat, e de militants ecologistas an ocupat de comunas e de bastissas publiqui. Quauqui votz dau PS an criticat li operacions de la polícia. En Occitània, la memòria de la lucha dau Larzac a portat un considerable moviment de solidaritat mé lu ecologistas bretons. L’aeropoart dau Gran Oèst es pensat per remplaçar l’actual aeropoart de Nantas e configureria un not de comunicacions en Bretanha.

OCCITÀNIA

1/ Actualitat política

Divèndres lo 16 de novembre passat, en l’encastre de la jornada de protèsta contra lo projècte d’aeropoart à Kernitron-al-Lann (Notre-Dame-des-Landes en Bretanha), la comuna de Juèsa (en Cevenas) rebaptetgèt l’Androna del Penjat per venir l’Androna de Kernitron-al-Lann. L’iniciativa, menada a tèrme per lo Partit Occitan e Euròpa Ecologia-lu Vèrds, sièrve à mostrar qu’en Occitània, lo monde si mobilíson en solidaritat emé lu bretons en lucha contra aqueu projècte. Christian Moyersoen, d’EELV, soslinhèt lu obstacles juridics per la realisacion d’aquel aeropoart, dau temps que Gerard Leynaud, poarta-votz dau PÒC, lo definissia coma un « embetumatge en règla ».

2/ Actualitat curturala

Lo cantaire agenés Francis Cabrel, conoissut mai que mai per cantar en francés, ven de registrar una cançon en occitan, acompanhat dau grop nissart lo Còro de Bèrra. L’autor dei « cavaliers catars » a mostrat mantu còups lo sieu espèr de vèire « renàisser l’occitan e li autri lengas regionali ». Vequí un extrach dau sieu darrier album.

INTERNACIONAL

1/ França

Em’ una larga majoritat (108 vòtes en favor sus un total de 122), lu representants políticos arsacians an aprovat una resolucion que deuria durbir lo camin devèrs l’unificacion administrativa d’Arsàcia m'un començament timid d’autonomia. Li assembladas de la region d’Arsàcia e dei despartiments dau Aut Ren e dau Bas Ren, amassadi en congrès doi setmanas fa, aprovèron lo principi de la sieu fusion en una nòva collectivitat territoriala d’Arsàcia : una forma d’organisacion territoriala qu’autrejeria una certana autonomia, à respècte d’una region de regime comun. De fach, una dei principali tècolas declaradi dins lo tèxto es d’assumir « de transferiments de competenças », encuèri exercidi da l’Estat francés. La proposicion ven de luènh : un an fa, lu representants arsacians aprovèron una resolucion similària. En setembre passat, París assegurèt qu’escoteria la demanda arsaciana. Aüra, li chambras de representants d’Arsàcia an renovelat la revendicacion e li an mes de cauas concreti. D’un costat, voàlon que lo procès si debane dins l’encastre de la lei de descentralisacion que lo govèrn socialista alestisse. De l’autre costat, an fach una tièra dei airals dont voàlon assumir de competenças : cooperacion transfrontalièra, economia e innovacion, educacion, curtura e patrimòni, gestion dei fonds europeus, lenga, abitatge. Demàndon finda una « capacitat reglamentària » per adaptar li leis francesi à la realitat arsaciana. Fins aüra, la soleta collectivitat territoriala francesa emb un estatut especial, en Euròpa, es Còrsega. La sieu assemblada a de poders reglementaris (non legislatius), pòu demandar la modificacion de legislacions francesi qu’afècton Còrsega (mas non la pòu cambiar) e a lo drech d’èstre consultada sus dei projèctes de lei que compoàrton de disposicions específiqui per l’ísola.

La ministra per la Reforma de l’Estat dau govèrn francés, Marylise Lebranchu, a dich que « pensa pas » que sigue possibla la creacion d’una unitat administrativa per lu territòris bascos de la República Francesa. Segond lo jornal numeric Kazeta.info, Lebranchu considèra que la demanda basca aurà pas de plaça dins la lei de decentralisacion que lo govèrn francés a previst de presentar au principi de l’an que ven. Li paraulas de la ministra corrobòron aqueli dau ministre de l’Interior francés, Manuel Valls, que à la fin dau mes passat declarava, dins lo jornal espanhòu El País, que « li auria minga Bascoat francés dins la lei de decentralisacion » perqué París « vòu pas durbir aqueu debat »; e diía coma pretèxto qu’ETA avia pas encara liurat li armas. Mas aquela posicion contrasta embé la promessa qu’avia fach Lebranchu denant que Valls intervenguèsse dins l’afaire. A la mitan d’octòbre, la ministra assegurava que li auria quauque tipe de reconoissença dau Bascoat dins França. La demanda per una collectivitat basca a lo sosten dau Conseu dei Representants dau Bascoat, que presentèt en setembre passat l’idea ai Estats Generals de la Democracia Territoriala (amassada dei representants locals organisada dau Senat).

2/ Euròpa

Albania. Cent ans après l’independença dau promier estat albanés modèrne, seria mai près de s’acomplir lo projècte de la Grana Albania ? Sembla qu’es cen que si pensa lo promier ministre albanés, Sali Berisha que diguèt en una celebracion à Eshcòpie, dins la capitala de Macedònia : « Farem realitat l’unitat nacionala dei albanés au mejan de l’Union Europèa ». L’intervencion de Berisha, segond l’AFP, si faguèt davant 10.000 albanés que cridàvon « Grana Albania », en l’encastre dei actes de celebracion dau centenari de l’Estat albanés, lo 28 de novembre passat. Es pas un fach que si debanèt solament a Eshcòpie, una vila dont 20% de la populacion èra etnicament albanesa, segond un darrier censiment en lo 2002. La capitala de Còsova, Prishtina, si vestissèt de roge e negre (lu colors nacionals d’Albania) aquelu jorns, segond cen que contàvon divèrs jornalistas despí la vila. Oficialament, Còsova non si pòu unificar emb minga autre estat perqué la sieu constitucion non lo permete. Pura au niveu pràctico, Prishtina e Tirana tènon una seguida de projèctes comuns e son à far venir inconsistenta la frontièra entra Còsova e Albania gràcias au procès d’integracion europeu. Dau temps que Berisha parlava de l’unitat nacionala dei albanés, lo promier ministre cosovar, Hashim Thaçi, a promés ai albanés de Sèrbia e Macedònia que Còsova « lu protegerà ». Mentretant, a Beugrad, contúnhon de pensar à de solucions possibli per lo conflicte cosovar. Lo promier ministre sèrbo, Ivica Dačić, a pensat a quauquaren de nòu : « un noveu Dayton », que la negociacion que metèt un ponch final à la guèrra de Bòsnia serveria de modèl per l’aplicar à Còsova. Lo promier ministre sèrbo n’en concretisèt pas lu detalhs, mas lu mèdias locals interpretèron la proposicion coma una pròva de redefinir l’estatut de Còsova en una conferença dont particípon de sèrbos, de cosovars e diferenti potenças internacionali. Mas Dačić parlèt ben dei estructuras resultant dau Dayton real en Bòsnia, e avalorèt foarça positivament doi fachs : un, qu’en Bòsnia existesse una entitat de majoritat étnica sèrba (la República Sèrba); e l’autre, que sensa l’aprobacion sèrba, se posquesse pas far de modificacions dins l’estructura de l’Estat bosnian. Lo govèrn de Prishtina a refudat l’idea e a dich que que convèrsa que sigue sus Còsova si deu mantenir bilateralament entra lu govèrns sèrbo e cosovar, e dins l’encastre de la mediacion de l’Union Europea. Prishtina capisse qu’aqueu scenari li es mai favorable : la majoritat dei país de l’UE, de que lu mai influents, reconóisson l’independença e l’integritat territoriala de Còsova.

3/ Monde

Dijòus lo 29 de novembre passat, l’Assemblada Generala dei Nacions Unidi aprovèt, embé 143 vòtes en favor, 9 contra e 41 abstencions, la condicion d’estat observaire permanent per Palestina, coma lo Vatican, en respondent à la demanda dau president de l’Autoritat Nacionala Palestiniana, Mahmud Abbas. Aüra fa un an que li auguèt la demanda non capitada per que Palestina venguèsse un estat de plen drech de l’ÒNU, e que s’encalèt au conseu de seguretat. En lo 1975, l’ÒNU prepauèt à l’Organisacion per la Liberacion de Palestina de venir « lo solet representant legitime dau pòble palestinian » e li autregèt l’estatut d’entitat observaira permanenta dins l’assemblada generala : Palestina èra pas reconoissuda coma estat de l’ÒNU, mas li obtenia quauqui representacions, lo drech de participar ai sessions de l’assemblada generala e de n’en consultar la documentacion. Embé la demanda d’Abbas à l’assemblada generala, Palestina vouguèt elevar lo sieu estatut dins l’organisme internacional e passar d’èstre una simpla entitat observaira a un estat observaire. Serà pas un membre de plen drech, mas obtendrà la reconoissença coma estat e, doncas, porrà recórrer à la justícia dau Tribunal Penal Internacional. Aqueu estatut d’observaire permanent dins l’ÒNU siguèt creat en lo 1945 à la demanda de Soïssa e, quaucu ans mai tardi, l’obtenguèron de país coma Àustria, Finlàndia, Itàlia e Japon, denant que venguèsson de membres de plen drech. Per venir estat de plen drech de l’ÒNU, cau èstre aprovat per nòu membres dau conselh de seguretat – que n’a quinze – e sensa minga vèto dei cinc estats permanents (lu Estats Units, França, lo Reiaume Unit, Russia e China). Per contra, per venir estat observaire permanent, la procedura es mai simpla : cau solament obtenir una majoritat simpla dei 193 estats membres à l’assemblada generala. Es per aquò que Palestina a capitat, maugrat la foarta oposicion d’Israèl e dei Estats Units, qu’an meme menaçat emé de represalhas economiqui. Dins aqueu sens, la Liga Aràbia a promés d’aportar 100 milions de dollars per mes (79 milions d’euros), s’aqueli menaças vènon reali. L’Union Europea a votat dividida. Pura, s’es impulsada una declaracion per que l’UE reafirme la sieu escomessa de solucion dau conflicte entra Israèl e Palestina e per que demande à l’ANP (Autoritat Nacionala Palestiniana) d’exercir « embé contencion » lo fruch d’aquela resolucion. La declaracion sollicita finda ai autoritats israeliani de non afogar financierament l’ANP e d’arrestar « immediatament » li installacions de colons, que son « un obstacle seriós à la patz ».

ESPOART

L’OGC Nissa s’es ben sortit dau trabuquet troian. Dissabta passat, Nissa jugava à Troyes per la 16a jornada dau campionat de Liga 1. Fàcia à una chorma de Troyes dificila, volontària e que juèga per la sieu sobrevida dins l’elita, lo Gim a ramenat un foarça boan ponch dau match nul. Menats 1-0 à la 35a minuta à la seguida de numeroï erros defensivi, lu nissarts an entamenta lo segond periòdo d’un biais mai agressiu, emé una possession de balon de 61%. Mas lu aiglons an augut totplen de mau à trovar lo camin dei buts davant de troians solides defensivament. Dins lu arrests de juècs, alora que si semblava profilar una corta victòria de Troyes, lo volp dei surfaças Dario Cvitanic sauvèt lu roge-e-negres de la derota en egalisant gràcia à un goal foarça oportunista. Aüra fa ja sièis jornadas que Nissa a plus perdut de rescòntre en campionat, la darriera derota remontant au 27 d’octobre passat, à Montpelhier. Rementam finda que doi setmanas fa, lo París Sant German avia perdut 2-1 contra una chorma de Nissa volontària, coratjoa e solidària qu'opauava un juèc pròpi seriós e collectiu fàcia à l’individialisme dei « estarletas » dau balon rond. Lu miliards de petro-dollars dei emirs qatarís avíon ren pus faire contra l’abnegacion dei jugaires d’una chorma de Nissa qu’a despensat solament 400.000 euros au darrier Mercato d’estiu…

Campionat espanhòu : lo Barça defende ardiment lo catalan ! Lo FC Barcelona a publicat dimècres passat un comunicat per defendre la lenga catalana, que considèra menaçada per un projècte de lei sus l’ensenhament que fa polémica en Espanha. La chorma Blaugrana « entende defendre energicament lo modèle d’immersion lingüística existent en Catalonha despí 34 ans », cen expliquèt. Lo meme comunicat precisava : « La lenga, coma lo noastre club, es un element d’integracion, au-delà dei diferenti originas e sensibilitats. La lenga catalana e lo sieu ensenhament dins li escòlas fan part de la noastra identitat e son un element essencial per la coesion sociala e lo viure-ensems dau noastre pòble ». Lo projècte de reforma de l’ensenhament obligueria lo govèrn de Catalonha à finançar un ensenhament en castelhan ai escolans.

METÈO

L’ivèrn es ben arribat. Coma despí quaucu jorns, lo termomètre resterà bas e lo temps capriciós, alternant de nèblas, de soleu e de pluèia, principalament en fin de setmana e sobretot lo dissabta. Lo beu temps deuria revenir lo diménegue. Li temperaturas baisseran au principi de la setmana, anant fins à 6 grados lo dimarç, denant d’augmentar laugierament per agantar 12 grados en jornada. Li nuèchs seran foarça frèi emé de temperatura negativi fins à dimècres, pi à l’entorn de 3 grados la rèsta de la setmana.

Comment on this post

Blog archives

We are social!

Recent posts